Berlin og Brussel uenige om assosiert medlemskap i EU
Tyskland fortsetter å foreslå at Ukraina får status som assosiert EU-medlem under forhandlingene om medlemskap. Forslaget møter motstand fra Kyiv, samtidig som konflikten mellom Berlin og Europakommisjonen har blitt ytterligere tilspisset etter Europakommisjonens forslag om samme status for Canada.
Hovedpunkter
- Berlin og Brussel kom ikke til enighet om assosiert medlemskap på møtet mellom EU-ambassadørene 4. november.
- Tyskland har ikke gitt opp ideen om at Ukraina kan få status som assosiert medlemskap.
- Tyskland, Frankrike og minst seks andre EU-stater motsetter seg bruken av begrepet «assosiert medlemskap» for EUs forsterkede forhold til Canada.
- Europakommisjonens sjef Ursula von der Leyen foreslo samme status for Canada på toppmøtet i Montréal.
- To EU-diplomater sa at von der Leyens definisjon for Canada ville utelukke Ukraina fra å få den samme statusen.
- Kyiv avviste kategorisk Friedrich Merz' forslag, og Volodymyr Zelenskyj kalte det urettferdig.
- Tyskland vil ikke støtte Europakommisjonens neste langtidsbudsjett på rundt 2 billioner euro uten kutt på hundrevis av milliarder euro.
Hvorfor det er viktig
Spørsmålet avgjør om Ukraina kan få et mellенstatus i EU før повного medlemskap. Tysklands fortsatte støtte gir initiativet en mulig vei videre, men Kyivs kategoriske avvisning mangler politisk støtte fra hjemlandet. Samtidig kan uenigheten mellom Berlin og Brussel og uklarheten rundt definisjonen av assosiert medlemskap hindre fremdrift.
Hva som skjedde
Berlin og Brussel er uenige om Europakommisjonens forslag om å gi Canada status som assosiert medlemskap i EU. Напруга посилилась после того, как Урсула фон дер Ляєн предложила эту формулировку на саммите в Монреале. Німеччина, Франція та щонайменше шість інших держав ЄС виступили проти її використання для Канади. Двоє дипломатів ЄС заявили, що запропоноване визначення виключило б Україну з можливості отримати той самий статус.
Паралельно продовжується німецька ініціатива щодо надання Україні статусу асоційованого члена. У травні Фрідріх Мерц запропонував у листі лідерам країн ЄС надати Україні такий статус без права голосу на період переговорів про вступ. На зустрічі послів ЄС 4 листопада Берлін і Брюссель не досягли домовленості. Німеччина не відмовилася від цієї ініціативи.
Розкол стосується також інших тем: Берлін заявив, що не підтримає запропонований Єврокомісією довгостроковий бюджет ЄС на близько 2 трлн євро, якщо з нього не буде скорочено сотні мільярдів євро. Пропозиція фон дер Ляєн про створення Європейської ради безпеки не отримала підтримки Німеччини. Німеччина обрала окремий формат співпраці з Францією та Великою Британією для обговорення чутливих питань, пов’язаних з Україною.
Slik beskriver ukrainske kilder det
Ukrainian sources highlight at Tyskland fortsatt støtter assosiert medlemskap for Ukraina, atskillelsen mellom Berlin og Brussel fortsatt er uløst, og at Kyiv har avvist forslaget kategorisk. Zelenskyjs karakterisering av forslaget som urettferdig står sentralt. Dekningen nevner også hinder for Ukrinas medlemskapsvei, som enstemmighet, mulige folkeavstemninger og vilkår knyttet til markedsintegrasjon.
Slik beskriver internasjonale kilder det
Internasjonal dekning fokuserer på den institusjonelle konflikten mellom Tyskland og Europakommisjonen om betydningen og bruken av assosiert medlemskap. Canada-saken ses som den umiddelbare utløseren og knyttes til Merz' initiativ for Ukraina. Spenningene ses også i sammenheng med Tysklands bredere uenighet med Europakommisjonen om EU-budsjettet, en europeisk sikkerhetsråd og samarbeid om Ukraina.
Der framstillingene spriker
Tyskland og flere andre EU-stater motsetter seg bruken av «assosiert medlemskap» for Canada, mens Europakommisjonen støtter denne formuleringen. To EU-diplomater hevder at definisjonen for Canada ville utelukke Ukraina fra samme status.
Det finnes også en motsetning mellom Tyskland og Ukraina: Berlin fortsetter å støtte assosiert medlemskap for Ukraina, mens Kyiv avviser forslaget kategorisk. Zelenskyj har kalt det urettferdig.
Bakgrunn
Friedrich Merz foreslo i mai at Ukraina skulle få assosiert medlemskap uten stemmerett mens forhandlingene om EU-medlemskap pågikk. Utvidelse av EU krever samtykke fra alle 27 medlemsstater, og noen kan holde folkeavstemninger om godkjenning av et kandidatland. Tyskland og Europakommisjonen arbeider med modeller for gradvis integrasjon, der assosiert medlemskap kan være et mellomsteg mot fullt medlemskap. Europakommisjonen tok lignende konsepter med i sin «veiplan» for Ukraina for 2027.
Utdyping av markedsintegrasjonen, blant annet integrasjon i elmarkedet og avslutningen av ACAA-avtalen om fritt eksport av industrivarer, ses som mulig dersom Ukraina gjennomfører relevante reformer.